Mae gwaith wedi dechrau ar wrych 80m o hyd mewn canolfan gymunedol yng Nghoedpoeth, Wrecsam, yn ystod dau ddiwrnod o weithredu, ar 14 a 15 Chwefror 2019, diolch i brosiect partneriaeth cenedlaethol.

Bu 25 o wirfoddolwyr o Glwb Garddio Plas Pentwyn, Gwasanaeth Adferiad Cyffuriau ac Alcohol Wrecsam, Tir Gwyllt a Phrosiect Treftadaeth Brymbo yn cymryd rhan yn y sesiynau plannu a drefnwyd gan Gadwch Gymru’n Daclus fel rhan o Brosiect Y Goedwig Hir.  Bu ysgol leol Penygelli’n cymryd rhan hefyd ac yn helpu gyda’r gwaith plannu.

Mae gwrychoedd yn rhan hollbwysig o’n tirlun a chynefinoedd bywyd gwyllt, ond maent yn wynebu perygl gwirioneddol o gael eu hesgeuluso, eu difrodi a’u clirio ymaith.

Datblygwyd Prosiect Y Goedwig Hir gan Gadwch Gymru’n Daclus, mewn partneriaeth â Choed Cadw, gyda chymorth Cronfa Dreftadaeth y Loteri a Sefydliad Esmee Fairbairn.

Gyda’i gilydd, maent yn cymryd camau ymarferol – yn recriwtio miloedd o wirfoddolwyr i blannu 100,000 o goed a gwella tua 120,000, o wrychoedd.

Bu 25 o wirfoddolwyr yn gweithio dros y ddau ddiwrnod yn dysgu’r grefft hynafol o osod gwrych yn y gwaith o greu gwrych 45 metr o hyd, sydd yn ffurfio rhan o goridor bywyd gwyllt hollbwysig sy’n cysylltu dolydd blodau gwyllt â pherllan hynafol Gymreig.

Dywedodd Jane Robertson o Glwb Garddio Plas Pentwyn;

Am brosiect gwych! Hoffwn ddiolch yn fawr i staff Y Goedwig Hir am ddangos i bawb sut i osod gwrych, rhywbeth na fyddem byth wedi cael cyfle i’w wneud fel arall.  Cawsom amser gwych dros y ddau ddiwrnod a gallaf weld yn barod sut bydd y safle’n newid o ganlyniad i’r newidiadau – yn arbennig darparu cynefin gwell i fywyd gwyllt.  Ni allaf aros tan y Gwanwyn nesaf!

Dywedodd Ian Moran, Prosiect Wild Ground;

Mwynhaodd y gwirfoddolwyr a'r staff Wild Ground y cyfle yn fawr i ddysgu ac ymarfer gwrychoedd gyda Cadwch Gymru'n Daclus. Byddwn yn ôl i helpu gyda'r prosiect hwn a byddwn hefyd yn defnyddio ein sgiliau a'n gwybodaeth newydd i osod mwy o wrychoedd yn ein cronfeydd wrth bywyd gwyllt yn Wrecsam, Sir y Fflint a Sir Ddinbych, gan ddarparu cynefinoedd bywyd gwyllt gwell tra hefyd yn ychwanegu gwrychoedd gwych!

Dywedodd Shane Hughes, swyddog Cadwch Gymru’n Daclus Wrecsam:

Mae gwrychoedd yng Nghymru wedi bod yn elfen bwysig o gyfansoddiad ein tirlun ers canrifoedd lawer.  Fodd bynnag, nid ydynt yn adnodd sydd yn cael eu gwerthfawrogi ddigon ac maent yn wynebu perygl gwirioneddol, ac mae’n hollbwysig ein bod yn gweithredu nawr.

Mae’n wych gallu gweithio gyda’r gwirfoddolwyr yn Wrecsam, yn creu cynefinoedd newydd ar gyfer nifer o rywogaethau sydd yn prysur ddiflannu, gan gynnwys gloÿnnod byw a draenogod.

Help for hedgerows at Coedpoeth Community Centre